ଭାରତର ନୂଆ ବିଦ୍ୟୁତ ନୀତି ୨୦୨୬: ଏବେ ବଦଳିବ ବିଦ୍ୟୁତ ବିତରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଜାଣନ୍ତୁ କ’ଣ ହେବ ଲାଭ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତକୁ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ବିଦ୍ୟୁତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ସଂସ୍କାର ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ନିକଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ 'ଭାରତ ବିଦ୍ୟୁତ ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬' ଅବସରରେ 'ଜାତୀୟ ବିଦ୍ୟୁତ ନୀତି ୨୦୨୬' (NEP 2026) ର ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତି ସଚିବ ଶ୍ରୀ ପଙ୍କଜ ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ବୈଠକରେ ଦେଶର ବଡ଼ ବଡ଼ ବିଦ୍ୟୁତ କମ୍ପାନୀର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। 

ବିଦ୍ୟୁତ ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବଡ଼ ଲକ୍ଷ୍ୟ

'ବିକଶିତ ଭାରତ @ ୨୦୪୭' ର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏହି ନୀତିର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ନୂଆ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୩୦ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ୨,୦୦୦ ୟୁନିଟ୍ ବିଦ୍ୟୁତ ବ୍ୟବହାର କରିବେ। ୨୦୪୭ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ୪,୦୦୦ ୟୁନିଟ୍‌ରୁ ଅଧିକ ରଖାଯାଇଛି। ଏହାସହ ୨୦୭୦ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶକୁ 'ନେଟ୍-ଜିରୋ' ବା ପ୍ରଦୂଷଣ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

ଡିସକମ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସୁଧାର

ବିଦ୍ୟୁତ ବିତରଣ କମ୍ପାନୀ (DISCOM) ଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଏହି ନୀତିରେ କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ବିଦ୍ୟୁତ ଚୋରି ଏବଂ ବୈଷୟିକ କ୍ଷତି (AT&C Loss) କୁ ଏକକ ଅଙ୍କକୁ (୯% ରୁ କମ୍) କମାଇବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି। ଏଥିପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ 'ସ୍ମାର୍ଟ ପ୍ରିପେଡ୍ ମିଟର' ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ। ପ୍ରଥମେ ସରକାରୀ ଅଫିସ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ମିଟର ଲଗାଯିବ।

ସେବା ଓ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ନୂଆ ନୀତିରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି:

• ଶେୟାର୍ଡ ନେଟୱାର୍କ: ଏକାଧିକ କମ୍ପାନୀ ଗୋଟିଏ ବିଦ୍ୟୁତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବ।
• ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ ସିଷ୍ଟମ ଅପରେଟର (DSO): ସୌର ଶକ୍ତି ଏବଂ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ (EV) ରୁ ମିଳୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରୀଡ୍ ସହ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ।
• ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ କେବୁଲିଂ: ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ବିଦ୍ୟୁତ କାଟ୍ ରୋକିବା ପାଇଁ ମାଟି ତଳେ ତାର ବିଛାଯିବ।

ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ଭରସା

୨୦୩୨ ସୁଦ୍ଧା ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବା ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ନହେବା ପାଇଁ 'ନେଟୱାର୍କ ରେଡଣ୍ଡାନ୍ସି' ବା ଅତିରିକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ। ଏହା ସହିତ ଦେଶର ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ବିଦ୍ୟୁତ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ସରକାର ପ୍ରତିଶୃତିବଦ୍ଧ।
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଶିଳ୍ପପତିମାନେ ଏହି ନୀତିକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହା ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ୩୦ ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୂଳଦୁଆ ପକାଇବ।