ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ପ୍ରତି ପାତରଅନ୍ତର କାହିଁକି? ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଚତୁର୍ଥ ସ୍ତମ୍ଭ ପ୍ରତି ସରକାରଙ୍କ ବୈମାତୃକ ମନୋଭାବ

ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଭୂମିକା ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ଦିନରାତି ଏକ କରି ସମାଜର ଘଟଣାବଳୀକୁ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶାରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଜବ ପ୍ରକାରର ବିଭେଦ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ପ୍ରେସ୍ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର୍ ଜେନେରାଲ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (PRGI) ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଜିକୃତ ଅନେକ ଖବରକାଗଜର ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ସରକାରୀ ସୂଚନାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଗଣମାଧ୍ୟମର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନଚିହ୍ନ ଲଗାଇଛି।

ସୂଚନା ପ୍ରଦାନରେ ପାତରଅନ୍ତର

ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ ଯେକୌଣସି ମେଡିଆ ହାଉସ୍ ପାଇଁ PRGI ସ୍ୱୀକୃତି ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ମାପଦଣ୍ଡ। କିନ୍ତୁ ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ, କେତେକ ଜିଲ୍ଲା ସୂଚନା ଓ ଲୋକସମ୍ପର୍କ ଅଧିକାରୀ (DIPRO) କେବଳ ସେହି ଖବରକାଗଜର ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ରାଜ୍ୟ ସୂଚନା ଓ ଲୋକସମ୍ପର୍କ ବିଭାଗ (I&PR) ର ବିଜ୍ଞାପନ ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି। ସରକାରୀ ସମ୍ମିଳନୀ ହେଉ ବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା, କେବଳ ମନୋନୀତ କିଛି ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ହିଁ ଡକାଯାଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ PRGI ପଞ୍ଜିକୃତ ଖବରକାଗଜରେ କାମ କରୁଥିବା ଅନେକ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରାଯାଉଛି।

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଓ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ

ସରକାର ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମାନ ସମସ୍ୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ବିଜ୍ଞାପନ ପାଉଥିବା ବଡ଼ ସଂସ୍ଥାର ସାମ୍ବାଦିକମାନେ ଏହି ସୁବିଧା ସହଜରେ ପାଇଯାଉଛନ୍ତି। ମାତ୍ର ଛୋଟ ଓ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଖବରକାଗଜ, ଯେଉଁମାନେ ନିୟମିତ ଖବର ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଅବହେଳାର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ବୈମାତୃକ ମନୋଭାବ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ମନୋବଳକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଛି।

କାହିଁକି ଏହି ବିଭେଦ?

ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯଦି ଏକ ସଂସ୍ଥା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ PRGI ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ, ତେବେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ସେମାନଙ୍କୁ କାହିଁକି ଅଲଗା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଉଛି? ବିଜ୍ଞାପନ ପାଇବା ଏକ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସୂଚନା ପାଇବା ଏକ ସାମ୍ବାଦିକର ଅଧିକାର। ଜିଲ୍ଲା ସୂଚନା ଅଧିକାରୀମାନେ କେବଳ ନିଜ ପସନ୍ଦର କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଜନତା ସଠିକ୍ ସୂଚନା ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଛନ୍ତି।

ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ

ସରକାର ସମସ୍ତ ପଞ୍ଜିକୃତ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ସମାନ ଆଖିରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ। କ୍ଷେତ୍ର ସ୍ତରରେ କାମ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କୁ ସରକାରୀ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ DIPR ଅଧିକାରୀମାନେ ସହଯୋଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ସୁବିଧା କେବଳ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନ ରହି ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ଦରକାର। ତେବେ ଯାଇ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସୁଦୃଢ଼ ହେବ ଏବଂ ସମାଜର ସ୍ୱର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।

ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ